Willi Lippens: ‘halve Duitser’ in Nederland bespot

Willi Lippens, na Arjen Robben Nederlands topscorer in de Bundesliga, hield ervan om Duitsers in de mailing te nemen. Berti Vogts was zijn favoriete tegenstander, zo vertelde hij meermaals op de Duitse televisie. Lippens, bijgenaamd ‘De Eend’ vanwege zijn waggelende kont, als aanvaller graag zijn achterste naar de keiharde en in Duitsland hooggewaardeerde sterverdediger Berti Vogts. Zo schermde hij de bal af. ‘Met zijn korte beentjes kon Berti absoluut niet bij de bal komen’, zei Vogts tegen de Duitse televisiezender WDR. ‘Hij was mijn favoriete tegenstander.’ 

Duitsland droeg vrijgevochten aanvaller op handen

‘Bijt me dan’, fluisterde Lippens soms als verdedigers hem in zijn nek hijgden en dat maakte types als Vogts woedend. ‘Vogts heeft natuurlijk heel veel bereikt in zijn carriere, maar het was alsof verdedigers zoals hij speciaal voor mij gemaakt waren’, zei Lippens over hem. In Duitsland werd de vrijgevochten Nederlander op handen gedragen, maar Nederland moest hem niet.

Lippens was een artiest, en ook een beetje een clown op de Duitse velden. Hakjes, pirouetjes, sleepbewegingen, schijntrappen over de bal heen, niet eentje maar drie achter elkaar. En dan accelereert hij opzij, hoekig en toch ook sierlijk. Hij deed kontjestops tijdens wedstrijden en zette een petje van de fans op voordat hij een hoekschop nam, stond uitdagend te juichen nog voordat hij scoorde, omdat hij daar ruimschoots de tijd voor had en stal de show met imitaties van zijn trainer of medespelers. Een keer maakte Lippens zelfs een handstand voordat hij scoorde en nadat hij de keeper omspeeld had. Op het veld lachte hij clownesk stak uitdagend zijn tong uit na een succesvolle acties. Soms bracht hij de tegenstander in verwarring door opzettelijk over de bal te struikelen, bij een vrije trap bijvoorbeeld, waarna een medespeler kon scoren.

Lippens was een artiest, en ook een beetje een clown op de Duitse velden.

‘Als ik de bal had dan kon niemand me die afnemen’, zei hij zei hij in 2001 in een interview met GPD-verslaggever Henri van der Steen. En bij dat alles was hij nog effectief ook. ‘Ik maakte doelpunten met de ogen dicht.’ Als rechtsbenige linksbuiten, kon Willi Lippens scoren als geen andere vleugelspeler. Hij scoorde 92 keer in de Bundelsiga en 130 keer in de Duitse tweede divisie. Als topscorer op het hoogste niveau gaat alleen Arjen Robben hem met 99 doelpunten voor.

Piepklein kamertje onder de tribune

Als negentienjarige maakt Lippens de overstap van VFB Kleve naar Rott-Weiss Essen, een club die speelde in de tweede divise. Hij krijgt een contract voor 80 Duitse marken per maand, maar daar werd 30 mark van ingehouden voor een piepklein kamertje onder de tribune, waar hij een jaar lang woonde. De spelerstunnel was de ingang naar zijn huis. In de eerste maanden leefde hij van gebakken aardappelen met ketchup en mayonaise, zo vertelde hij de WDR. Met doelpuntenkanon Lippens in de gelederen, promoveert Rott-Weiss Essen naar de Bundesliga en hij krijgt dan ook algauw een beter contract.

Ajax wil hem hebben, maar Willi mag niet weg

Al in 1970 bekend wordt dat Ajax bijna een miljoen voor hem wil betalen reageren de supporters van Rott-Weiss geschokt. Op het moment dat de stadionspeaker zijn naam noemt bij de opstellingen begint iedereen te fluiten, maar als Lippens zijn ploeg op een 1-0 voorsprong brengt slaat de stemming in het stadion om. Tegen Andere Tijdens Sport: ‘Het hele stadion begon te zingen: Willi, je mag niet gaan.’

Lippens wil toch vertrekken, maar de clubvoorzitter durft hem uit vrees voor de supporters niet te verkopen en houdt hem aan zijn contract. Zo gaat de eerste Europacup I van Ajax aan Lippens neus voorbij. 

Duitse bondscoach wilde Lippens selecteren

De Duitse bondscoach Helmut Schön had Lippens, zoon van een Nederlandse vader en een Duitse moeder, wel naar der Mannschaft willen halen. Hij belde de Nederlander meermaals op om hem te vertellen dat hij een plek vrij zou maken als Lippens zich zou naturaliseren tot Duitser. Lippens ging thuis langs om zijn ouders hierover te vertellen, maar zijn vader reageerde woedend: ‘Als je voor het Duitse elftal gaat spelen, dan hoef je nooit meer thuis te komen.

De vader van Lippens vertrok in de jaren dertig naar het Duitse Kleve, vlakbij Nijmegen, op zoek naar werk als tuinier. Hij ontmoette er de moeder van Willi. ‘Mijn vader is tijdens de oorlog met enkele andere Nederlanders die in Kleve woonden een kelder binnen gedreven en met knuppels in elkaar geslagen door de Duitsers’ , vertelde Lippens in een interview met de GPD. ‘Ze wilden dat hij vrijwillig dienst nam in het leger. Hij weigerde dat. Daarom ben ik sterk anti-Duits opgevoed. Mijn vader had echte haat in zich. Als we naar een interland keken op televisie waren wij altijd voor de ploeg die tegen Duitsland speelde. Mijn vader had het altijd over die schijt Duitsers en dat ze altijd geluk hadden.’

Oranje-spelers bespotten Lippens

Ook de Nederlandse bondscoach František Fadhronc zag het wel zitten met Lippens. Hij vermoedde dat het Nederlands elftal met deze in Duitsland wonende Nederlander in de aanval, naast Cruijff en Keizer, tijdens het WK van 1974 op extra steun van de Duitsers zou kunnen rekenen. 

Eén keer werd hij geselecteerd voor Oranje, Willi Lippens, in 1971. Hij scoorde tegen Luxemburg in een wedstrijd die Nederland met 6-0 won, maar het bleef bij die ene keer. Hij werd tijdens dei wedstrijd maar weinig aangespeeld. Het lijkt erop dat de gevestigde Oranje-spelers de positie willen beschermen van Piet Keizer, zijn concurrent op de vleugel, maar Lippens afkomst blijkt nog een groter probleem.

Fadhronc dacht dat de rest van Oranje Lippens wel zou accepteren, maar hij vergiste zich. De meeste spelers wilden niks weten van die ‘halve Duitser’, zoals aanvoerder Rinus Israel hem noemde. ‘Ik vond het heel erg dat ik niet als Nederlander werd geaccepteerd’, zo vertelde Lippens in het interview met de GPD. Van Hanegem noemde hem Donald Duck . Tegen de GPD: ‘Hij was de ergste, wat een klootzak. Dom. Dom!”

Op weg naar de wedstrijd tegen Luxemburg krijgt Lippens in de bus ruzie. De buschauffeur zet WDR 2 op en iemand roept: zet die Nazi-zender uit. ‘Ik denk dat het Israel was’, zeg Lippens in Andere Tijden Sport. Lippens draaide zich om in de bus en zei: ‘Onze generatie moet dat toch zo niet doen.’ Israel maakte een wegwerpgebaar. ‘Ik had op dat moment moeten uitstappen’ realiseerde Lippens zich later. ‘Maar ik was jong, liet het me welgevallen.’ 

WK 1974: de finale die Lippens miste

Lippens mist de eerstvolgende interland door een blessure en werd daarna nooit meer opgeroepen, ook niet door Fadhroncs opvolger Rinus Michels. Met Keizer en Rensenbrink was de concurrentie op de vleugel ook groot. Het hele WK lang zet hij de televisie niet aan. De finale Nederland-Duitsland heeft hij pas veel later teruggekeken. Ik ben er 100 procent van overtuigd, dat ik Duitsland in 1974 verslagen zou hebben’, zei Willi Lippens in Andere Tijden Sport. ‘Alle Duitse verdedigers waren bang van mij. Ze konden mij niet uitschakelen. Ik had er wel een ingeschoten.’ 

Lippens sprak geen Nederlands

Lippens heeft een Nederlands paspoort, maar voet zich thuis in Duitsland. ‘Dit is mijn land’, zegt hij in Andere Tijden. Helemaal onbegrijpelijk is de reactie van de Oranje-spelers dan ook niet. Willem van Hanegem verloor als babytje in de oorlog zijn vader, een broer en een zus bij een bombardement van de geallieerden op zijn geboortestad Breskens. 

‘Achteraf gesproken had ik het anders moeten doen’, zei Lippens tegen de GPD. Ik had beter eerst enkele weken Nederlands kunnen leren. Ik sprak de taal niet. En de bond had de andere spelers over mijn situatie moeten voorlichten. Ze dachten dat ik een Duitser was. Ik geloof wel dat ze in Nederland indertijd niet zo serieus met de nationale ploeg bezig waren. In de kleedkamer werd gewoon gerookt! Ik zie Cruijff nog een sigaretje paffen. Dat zou in Duitsland toch echt onmogelijk zijn geweest.’

Lippens’ vader geeft zijn fout toe

Vlak voor zijn dood geeft zijn vader toe, dat hij een fout heeft gemaakt, door hem een carrière voor het Duitse elftal te ontzeggen, maar dan wil Lippens het eigenlijk niet meer horen. Het is dan al veel te laat. Na 11 jaar met Essen maakt hij in 1976 de overstap naar Borussia Dortmund, waar hij nog drie jaar zal spelen. Hij speelt daarna ook nog drie jaar bij Dallas Tornado in de Verenigde Staten, voordat hij zijn carrière in 1981 beëindigt bij zijn oude liefde Rott-Weiss.

Lippens omarmde zijn bijnaam De Eend, die een voetbaljournalist hem gaf vanwege zijn opmerkelijke manier van lopen. ‘In mijn manier van lopen zaten lichaamsschijnbewegingen verborgen die anderen niet eens konden leren’, zei hij tegen BVB-tv, de televisiemakers van Borussia Dortmund. ‘Er vielen me op het veld dingen in die ik tevoren nooit had kunnen bedenken.’Speelde ik maar weer, zei Lippens toen BVB op zijn 75-ste bij hem langs kwam, dan gebeurde er tenminste weer eens iets op de Duitse velden.

Net zo anti-autoritair als Cruijff

Met zijn anti-autoritaire houding had Lippens wel het broertje van Johan Cruijff kunnen zijn. De confrontatie met een scheidsrechter in een duel tussen Rott-Weiss en Westfalia Herne in de Duitse tweede divisie, is in Duitsland legendarisch. Hij werd flink aangepakt, maar de scheidsrechter nam hem niet in bescherming. Toen Lippens zijn tegenstander beet pakte ontstond er een opstandje. ‘Ich verwarne Ihn‘, zei de scheidsrechter tegen hem. En Lippens reageerde: ‘Ich danke Sie‘. 

Cover van de biografie van de Nederlandse voetballer Willi Lippens, geschreven door Dietmar Schott

Een confrontatie met de scheidsrechter maakte zijn reputatie in Duitsland alleen maar groter

Het anti-autoritaire grapje is lastig vertaalbaar. Duidelijk is wel dat Lippens hoorde dat de scheidsrechter en taalfout maakte (zoiets als ‘Ik waarschuw jij’) en in een flits besloot met een taalfout te antwoorden (‘Ik dank uw’). Zoiets was in die tijd blijkbaar ongehoord in Duitsland. Lippens werd met een rode kaart van het veld gestuurd wegens belediging van de scheidsrechter.

Achteraf, vindt Lippens dat hem niks beters kunnen overkomen, want zijn confrontatie met de scheidsrechter maakte zijn reputatie in Duitsland alleen maar groter. In Bottrop, langs de Ruhrtal-radweg, runt hij een restaurant dat ‘Ich danke Sie!’ heet. Op de uithangborden op de pui van het restaurant houdt een op Donald Duck lijkende eend met zijn kont een bal hoog.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.